مهدی حسینی فعال رسانه و فعال حوزه گردشگری ایران در یادداشتی نوشت: سوال که آیا بومگردی رقیب هتل است یا نه؟ تصریح کرد: صنعت گردشگری جهان امروز دیگر بر پایه یک مدل واحد از اقامت شکل نگرفته است. گردشگران، بسته به انگیزه سفر، بودجه، فرهنگ، مقصد و سبک زندگی، گزینههای متفاوتی را انتخاب میکنند؛ از هتلهای پنج ستاره و بوتیکهتلها گرفته تا اقامتگاههای روستایی، طبیعتگردی و بومگردی.
در ایران اما طی سالهای اخیر، رشد سریع اقامتگاههای بومگردی، پرسش مهمی را ایجاد کرده است؛ آیا بومگردی رقیب هتل است یا اساساً این دو، دو محصول متفاوت در صنعت گردشگری محسوب میشوند؟
به باور من، نخستین اشتباهی که در ادبیات گردشگری کشور رخ داده، مقایسه مستقیم این دو است؛ در حالی که از نگاه استانداردهای بینالمللی، هتل و بومگردی دو محصول کاملاً متفاوت با دو فلسفه متفاوت هستند.
هتل، محصول صنعت مهماننوازی مدرن است؛ جایی که استانداردهای بینالمللی، آموزش نیروی انسانی، کیفیت خدمات، ایمنی، امنیت، بهداشت، فناوری، مدیریت درآمد، تجربه مشتری و نظام درجهبندی، اساس فعالیت آن را تشکیل میدهد.
در مقابل، بومگردی قرار است تجربهای از زندگی بومی، فرهنگ محلی، معماری سنتی، غذاهای منطقهای و تعامل با جامعه میزبان را به گردشگر ارائه کند؛ تجربهای که در بسیاری از کشورهای جهان، بخشی از صنعت اکوتوریسم محسوب میشود، نه جایگزینی برای هتل.
در ادبیات بینالمللی نیز کمتر از واژه «Eco-tourism Accommodation» استفاده میشود و بیشتر عناوینی مانند Eco-lodge، Nature Lodge، Farm Stay، Heritage Lodge، Country Inn، Rural Lodge و Agritourism Accommodation رایج است. هر یک از این گونهها دارای تعاریف، ضوابط و استانداردهای مشخصی هستند و هیچکدام جایگزین هتل محسوب نمیشوند.
برای مثال، در کاستاریکا، نیوزیلند، کانادا، استرالیا، آفریقای جنوبی و کنیا، اقامتگاههای طبیعتمحور تنها در صورتی مجوز فعالیت یا گواهی کیفیت دریافت میکنند که معیارهایی همچون حفاظت از محیطزیست، مدیریت انرژی، مشارکت جامعه محلی، حفظ هویت فرهنگی و رعایت استانداردهای خدمات را اجرا کرده باشند. بسیاری از این واحدها تحت نظامهای اعتباربخشی مانند Green Key، Green Globe یا EarthCheck ارزیابی میشوند.
اما مسیر توسعه بومگردی در ایران، متفاوت بوده است.
براساس آمار وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، تعداد اقامتگاههای بومگردی طی کمتر از یک دهه از چند صد واحد به چند هزار واحد رسیده است. این رشد سریع، اگرچه فرصتهایی برای اشتغال، توسعه روستاها و توزیع سفر ایجاد کرده، اما در کنار آن، ابهامات و چالشهایی نیز به وجود آورده است.
امروز در بسیاری از مناطق کشور، مرز مشخصی میان «اقامتگاه سنتی»، «خانه تاریخی»، «بوتیکهتل»، «بومگردی» و حتی «خانه مسافر» وجود ندارد. گاهی یک واحد صرفاً با تغییر نام، عنوان متفاوتی پیدا میکند، بدون آنکه از نظر خدمات، استاندارد یا تجربه اقامت تفاوت محسوسی داشته باشد.
از سوی دیگر، استاندارد اختصاصی اقامتگاههای بومگردی نیز تنها در سالهای اخیر توسط معاونت گردشگری ابلاغ شده است. این موضوع نشان میدهد که توسعه این بخش، پیش از شکلگیری نظام جامع استانداردسازی اتفاق افتاده است؛ در حالی که در اغلب کشورهای موفق، ابتدا چارچوبها و الزامات مشخص میشوند و سپس توسعه کمی صورت میگیرد.
در همین حال، صنعت هتلداری ایران نیز با چالشهای جدی روبهروست. هنوز فاصله قابل توجهی میان بسیاری از هتلهای کشور و استانداردهای بینالمللی در زمینه آموزش نیروی انسانی، فناوری، مدیریت درآمد، بازاریابی دیجیتال، کیفیت خدمات و تجربه مشتری وجود دارد. بنابراین، اگر قرار باشد از توسعه صنعت اقامت سخن بگوییم، توجه به ارتقای کیفیت هتلها نیز به همان اندازه ضروری است.
از نگاه من، بخشی از بومگردیهای کشور نیز با یک مسئله اساسی مواجهاند؛ اصالت تجربه.
بسیاری از واحدهایی که امروز با عنوان بومگردی فعالیت میکنند، در واقع بازآفرینی یا بازسازی مصنوعی یک فضای سنتی هستند و نه بازتاب واقعی سبک زندگی بومی. این مسئله الزاماً نقطه ضعف نیست، اما اگر هویت فرهنگی صرفاً به یک دکور یا طراحی ظاهری محدود شود و کیفیت خدمات، بهداشت، ایمنی و آموزش کارکنان مورد توجه قرار نگیرد، مزیت رقابتی این واحدها در بلندمدت تضعیف خواهد شد.
همچنین نمیتوان انکار کرد که بخشی از استقبال فعلی از بومگردیها ناشی از قیمت پایینتر آنها نسبت به هتلهاست. برای بسیاری از گردشگران، این اقامتگاهها یک تجربه متفاوت و جذاب هستند؛ اما این تجربه، لزوماً به معنای انتخاب دائمی نیست. بخش عمدهای از مسافران، بهویژه در سفرهای خانوادگی، کاری یا اقامتهای طولانی، همچنان به دنبال آسایش، امنیت، خدمات استاندارد و امکانات حرفهای هستند؛ ویژگیهایی که ذات صنعت هتلداری بر پایه آن شکل
انتهای پیام/
نظر شما